Inleiding: De praktische werkelijkheid achter de polis
Ik woon al jaren in Nederland en ken ons systeem: de huisarts is het startpunt, de zorgverzekering het vangnet, en de eigen bijdrage de realiteit die je pas in januari echt voelt. Toen ik voor het eerst te maken kreeg met zuurstoftherapie thuis, dacht ik: "Dit wordt geregeld, toch?" De waarheid is iets genuanceerder. In deze blog deel ik wat ik heb geleerd over vergoedingen, wat je zelf betaalt, en waarom sommige mensen ervoor kiezen om een apparaat zelf aan te schaffen — zonder medische diagnose of behandeling, puur voor comfort en mobiliteit.
Wat zit er in het basispakket?
De basisverzekering dekt zuurstofapparatuur voor thuisgebruik wanneer er een medische indicatie is, bijvoorbeeld bij COPD, astma of clusterhoofdpijn. In dat geval krijg je de huur van de apparatuur 100% vergoed, inclusief onderhoud en levering. Er geldt zelfs geen eigen risico voor de huur zelf, hoewel de stroomkosten wel onder het eigen risico vallen.
De stroomkosten voor een zuurstofconcentrator worden in 2026 vergoed tegen € 0,09 per draaiuur — een verlaging ten opzichte van eerdere jaren, omdat de energieprijzen zijn gedaald.
Voor iemand die het apparaat dag en nacht gebruikt, loopt dit aardig op, maar het blijft een tegemoetkoming die de maandelijkse rekening wat draaglijker maakt.
Het onderscheid: medisch vs. comfort
Hier wordt het interessant. De vergoeding geldt voor medisch voorgeschreven zuurstoftherapie. Maar steeds meer mensen — ik spreek regelmatig mede-fietsers en buren — overwegen een draagbare zuurstofconcentrator zonder medische indicatie. Niet als behandeling, maar als hulpmiddel voor comfort tijdens inspanning, bij wisselvallig weer, of gewoon voor meer energie thuis. In dat geval valt de aanschaf buiten de vergoeding en betaal je alles zelf.
De apotheek en hulpmiddelen: wat kun je daar verwachten?
De vraag in de titel — kunnen we in mei bij de apotheek terecht? — verdient een eerlijk antwoord. Apotheken in Nederland leveren voornamelijk geneesmiddelen op recept en sommige verbandmiddelen. Voor grotere hulpmiddelen zoals zuurstofconcentratoren, rollators of speciale matrassen werk je via een gecontracteerde leverancier die samenwerkt met je zorgverzekeraar.
Je kunt niet zomaar bij de apotheek om de hoek een zuurstofconcentrator ophalen. De aanvraag loopt via je huisarts of medisch specialist, die een indicatie stelt bij een erkende leverancier zoals VIVISOL. Deze leverancier heeft contracten met vrijwel alle zorgverzekeraars en regelt de bruikleen.
Zelfzorg en zelf aanschaf
Wat wel bij de apotheek of drogist te vinden zijn, zijn zelfzorgproducten: pijnstillers, hoestdrank, neussprays. Deze betaal je altijd zelf, tenzij je ze langdurig op recept gebruikt voor een chronische aandoening.
Een zuurstofconcentrator valt daar niet onder — het is geen paracetamol. Wil je er zelf een aanschaffen, dan doe je dat via een webshop of gespecialiseerde winkel, niet bij de apotheek.
Thuisbehandeling: de pomp en het protocol
Als je zuurstoftherapie thuis krijgt, komt er meer bij kijken dan alleen het apparaat. De leverancier installeert een vaste concentrator en levert eventueel een mobiele variant mee — afhankelijk van hoe vaak je de deur uit gaat. Voor wie minimaal drie keer per week een paar uur op pad is, komt een mobiel systeem in aanmerking.
Het systeem werkt met een neusbril die je regelmatig vervangt (elke twee weken is aan te raden, anders wordt het materiaal hard en gaat het schuren).
Bij hogere zuurstofstroom — meer dan vier liter per minuut — kan een luchtbevochtiger nodig zijn tegen een droge neus. Dit soort details krijg je van de leverancier mee, maar het is fijn om er van tevoren over te lezen.
De rol van de "pomp"
In de zorg wordt soms gesproken over een pomp in de context van thuisbehandeling — denk aan infuuspompen of insulinepompen. Bij zuurstoftherapie heb je meestal geen pomp in die zin; de concentrator werkt op elektriciteit en zuigt zelf lucht aan. Wel zijn er systemen met vloeibare zuurstof waarbij een moedervat thuis staat en je een draagbare tank bijvult — een ander soort "pomp" dan je misschien verwacht.
Eigen risico en eigen bijdrage: de cijfers voor 2026
Het wettelijk eigen risico blijft in 2026 € 385 voor volwassenen.
Voor zuurstoftherapie geldt een mooie uitzondering: de huur van het apparaat zelf telt niet mee voor het eigen risico. Alleen de stroomkosten en eventuele niet-gecontracteerde levering vallen eronder.
Voor medicijnen geldt soms een eigen bijdrage tot maximaal € 250 per jaar, maar voor zuurstofapparatuur zelf is er geen eigen bijdrage.
Kinderen tot 18 jaar betalen geen eigen risico — een geruststelling voor gezinnen.
Waarom sommige mensen zelf een apparaat kopen
Hier komt de brug naar onze eigen ervaring. De vergoede route is medisch, gestructureerd, en soms traag. Maar niet iedereen die zuurstof wil gebruiken, heeft een medische indicatie. Sommigen willen gewoon:
· Meer comfort bij fietsen in de koude, winderige lente — wanneer de lucht scherp aanvoelt en je longen wat extra steun kunnen gebruiken.
· Energie thuis tijdens het werken in de tuin of het spelen met de kleinkinderen.
· Rust op vakantie, zonder afhankelijk te zijn van een leverancier die drie weken van tevoren moet worden ingeschakeld.
In die gevallen kies je voor een draagbare zuurstofconcentrator uit eigen zak. De kosten variëren, maar je hebt volledige autonomie: geen verwijzing nodig, geen wachttijd, geen afhankelijkheid van een leveranciersschema. Het is een investering in mobiliteit, niet in medische behandeling.
Praktisch voordeel: de fiets en het weer
Typisch Nederlands: we fietsen door weer en wind. Een vergoede mobiele concentrator is vaak groter en zwaarder dan de moderne, compacte modellen die je zelf kunt kopen. Voor een fietstocht langs de dijk, met de wind in je rug en af en toe een bui, is een lichtgewicht apparaat van 1,5 kg in je fietstas een wereld van verschil vergeleken met een groter, gehuurd systeem.
Langdurige waarde: rekenen op de lange termijn
Als je een apparaat zelf aanschaft, denk je in jaren, niet in maanden. De levensduur van een goede concentrator ligt tussen de 3 en 5 jaar, afhankelijk van gebruik en onderhoud. De kosten zijn vooraf hoger, maar je hebt geen maandelijkse huur, geon stroomvergoedingen te declareren, en geon bureaucratie.
Voor gezinnen die structureel comfort zoeken — bijvoorbeeld een ouder echtpaar waarvan één partner wat extra ademondersteuning kan gebruiken tijdens wandelingen — kan dit financieel aantrekkelijker zijn dan de vergoede route, zeker als er geen medische noodzaak is die de vergoeding rechtvaardigt.
Samenvatting: de keuzes op een rij
|
Situatie |
Vergoeding? |
Eigen risico? |
Route |
|
Medisch voorgeschreven zuurstoftherapie |
Ja, 100% huur |
Nee, voor huur zelf |
Huisarts → leverancier |
|
Stroomkosten concentrator |
€ 0,09/uur |
Ja, telt mee |
Automatisch via leverancier |
|
Zelf aanschaf zonder indicatie |
Nee |
Nee |
Direct aankoop |
|
Mobiel systeem voor vakantie |
Nee (huur zelf) |
Nee |
Zelf regelen of eigen apparaat |
Slotwoord: pragmatisch Nederland
Wij Nederlanders zijn pragmatisch. We willen weten waar we aan toe zijn, wat het kost, en of het werkt. De vergoeding voor zuurstoftherapie is royaal als er een medische indicatie is — het basispakket doet wat het moet doen. Maar voor wie comfort en vrijheid zoekt zonder medische labels, is zelf aanschaffen een logische, transparante keuze.
Of je nu de vergoede route volgt met een indicatie van je longarts, of zelf een lichtgewicht concentrator koopt voor de fietstochten en tuinwerk — het belangrijkste is dat je weet waar je recht op hebt en wat je zelf regelt. In een land waar we onze eigen boontjes doppen, is dat geen luxe, maar een noodzaak.
Dit artikel is puur informatief en geen medisch advies. Voor vragen over vergoedingen, indicaties of behandeling raadpleeg je huisarts of zorgverzekeraar. Voor vragen over zelf aanschaf kun je contact opnemen met een gespecialiseerde leverancier.